|
ၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းထုင်းမူိဝ်ႈၵွၼ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ “လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ေတပဵၼ်ၵူၼ်းလူင်မူိဝ်းၼႃႈ” ၼႆေသ
ၼ်ႂးလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉမူိင်းလ်ႂေသမဝ်ႇဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉေတဝႆႉပေၼ်လွင်ႈယ်ႂႇေသ မူိင်းလ်ႂၼင်ႇမူိင်းၼၼ်ႉ
ေတမီး “ဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢတ်ႈၸုိင်ႈ” ၽ်ႂမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇမူိင်းၽ်ႂမၼ်းလႆႈမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ
ေသ ေပႃးႁွတ်ႈထုိင်ဝၼ်းၼၼ်ႉမႃးၸုိင် ေတဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းၶုိၵ်ႉလုိၵ်ႉၵႂႃႇၽ်ႂမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မူိင်းႁူမ်ႈတုမ်မူိင်းမၢၼ်ႈေၵႃႈေတႃႈၼင်ႇၼၼ်လႆႈႁၼ်မီး “ဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢတ်ႈၸုိင်” မူိၼ်ပူိၼ်ႈယူႇၼင်ႇ
ၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းလူိၵ်ႈတီႈဝႃႈ မီးဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢတ်ႈၸုိင်ႈမူိၼ်မူိင်းပူိၼ်ႈၼႆေသတႃႉ ၵွပ်ႈဢမ်ႇယၢမ်ႈလႆႈလႆႈႁူႉ
ယိၼ်းမႃး၊ ဢမ်ႇယၢမ်ႈလႆႈမီးသုၼ်ႇလႆႈမူိၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇမူိင်းပူိၼ်ႈႄလႈ လူိၵ်ႈတီႈဝႃႈႁွတ်ႈထုိင်ဝၼ်းၼႆေသ
တႃႉ မူိၼ်ႁၢင်ႈဢမ်ႇၸ်ႂႈဝၼ်းလွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈတႃႇၶဝ်ေတလႆႈမွင်းပ်ႂႉႁ်ႂႈၸဵဝ်းထုိင်ဝၼ်းၼၼ်ႉ မူိၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ
တၢင်ႇမူိင်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။
ဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢတ်ႈၸုိင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇမူိင်းႁူမ်ႈတုမ်မူိင်းမၢၼ်ႈပတ်ႉပုိၼ်ႉႄတႉ ပဵၼ်ဝၼ်းထိ 13 လူိၼ်ၽႅပ်ႇ
ပိဝ်ႇရီႇ ၵူႈပီပီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇမူိင်းထႆးႄတႉ “ဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ” လူင်ပွင်ၸုိင်ႈၶဝ်ေၵႃႈေတဝႆႉပဵၼ်လွင်ႈယ်ႂႇေသ ပၼ်သုၼ်ႇ
လႆႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ မူိၼ်ၼင်ႇပၼ်တုိဝ်ႉတၢင်းႁ်ႂႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႆႈၼင်ႈတူၺ်းတီႈၼင်ႈၸွမ်ၽွင်လူင်၊
တီႈႁွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းလူင်ၸူိဝ်းၼႆႉ ၽုၵ်ႇၽင်ႇပၼ်ၼင်ႇႁုိဝ်ေတမီးၸ်ႂ ၶ်ႂႈပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵႂႃႇမူိဝ်းၼႃႈၸ
ၵႂႃႇၸူိဝ်းၼႆႉ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼုိင်ႈ ၼင်ႇႁုိဝ်ေပႃးေတမီးၵႂၢမ်းႁူႉၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၶူိင်ႈမိၼ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽႆၢႇ
ၵၢၼ် မိၼ်ၶဝ်ေၵႃႈပၼ်တုိဝ်ႉတၢင်းႁ်ႂႈလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း၊ ၼင်ႈတူၺ်းၶူိင်ႈမိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼွၵ်ႈေသၼၼ်ႉၸူိဝ်း
ပဵၼ်ဢွင်ႇတီႈႄလႇလၢဝ်း မူိၼ်ၼင်ႇသူၼ်သတ်း၊ သူၼ်မွၵ်ႇ၊ တီႈလဵၼ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၵႂႃႇၸူိဝ်းၼႆႉ ေတပၼ်
ၶဝ်ႈတူၺ်းလႆၢလႆၢ ဢမ်ႇလႆႈသဵင်ႈၵႃႈသဵင်ႈသိၼ်သင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈေသလူင်ပွင်ၸုိင်ႈယဝ်ႉ ၸူိဝ်းပဵၼ်ေပႃႈႄမႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇေၵႃႈ သ်ႂႇၸ်ႂသ်ႂႇေၶႃးၼူိဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇေသယင်ႉ
လုိဝ်ႈၵၢၼ်၊ ဢွၼ်လုၵ်ႈလၢင်းၵႂႃႇႄလႇၸွမ်းၵၼ်၊ ၵိၼ်ၶဝ်ႈၸွမ်းၵၼ်၊ မီးၶွင်တွၼ်ႈတႃႇဝၼ်းမူိဝ်ႈၼၼ်ႉပၼ်
လုၵ်ႈလၢင်းၸၵႂႃႇၸူိဝ်းၼႆႉ။
“ဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢတ်ႈၸုိင်ႈ” မူိင်းထႆးႄတႉ ႄတႇမီးမႃးမူိဝ်ႈပီ 2498 လူိၼ်ၵျႍလႆၢႇ ဝၼ်းထိ 27 ေသ လႆႈ
ၸတ်းမႃးေတႃႇထုိင်ပီ 2506 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼူိဝ်ဝႃႈလူိၼ်ၵျႍႇလႆၢႇၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၾူၼ်ေသမီးလွင်ႈယၢပ်ႇ
လႆၢလွင်ႈတႃႇဢွၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵႂႃႇႄလႇလၢဝ်းေသ ၵုမ်ႇလႆႈၶႆၢႉဝၼ်းမၼ်းဝၼ်းၼုိင်ႈယဝ်ႉဝၼ်းၼုိင်ႈႄလႈထုိင်
မႃး မူိဝ်ႈပီ 2507 ၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸုိင်ႈထႆးၶဝ် ၸင်ႇၶုိၼ်းႄမးႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ႇဢုပ်ႇၵုမ်ႇၵၼ်ေသ တူၵ်းလူၵ်းမၵ်း
မၼ်ႈဝႃႈ “ဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢတ်ႈၸုိင်ႈမူိင်းထႆး” ၼႆႉ ေတၸတ်းၼ်ႂးလူိၼ်ၾႅပ်ႇပိဝ်ႇရီႇ ဝူင်ႈထိသူင်ၵူႈပီပီၼႆ
ေသ လႆႈပုိၼ်ၽၢဝ်ႇမၵ်းမၼ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 5 လူိၼ်ၾႅပ်ႇပိဝ်ႇရီႇ ၼ်ႂးပီ 2507 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉဝႃႈတုိၵ်ႉႁႃလႆႈ မၵ်းမၼ်ႈၶႆၢႉဝၼ်းမၼ်းႄလႈ မူိဝ်ႈပီ 2507 ၼႆႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းေသဢမ်ႇမီးဝၼ်းလုၵ်ႈ
ဢွၼ်ႇ။ ၽူိဝ်ႇထုိင်ပီ 2508 လူိၼ်ၾႅပ်ႇပိဝ်ႇရီႇ၊ ဝူင်ႈထိသွင်ၶွင်မႃးၼၼ်ႉ ၸင်ႇၶိုၼ်းႄတႇၸတ်းေသ မီးမႃး
ႁၢၼ်ႉေတႃႇယၢမ်းလဵဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆး ၸူိဝ်းၵူိတ်ႇပဵၼ်ပၢၼ်ၽဝႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မူိင်း၊လူိၵ်ႈတီႈဝႃႈတူၵ်းမီးယူႇၼ်ႂးမူိင်းထႆးၼႆ
ေသတႃႉ ၵွပ်ႈဝႃႈေပႃႈႄမႈၵုမ်ႇလႆႈႁႃငုိၼ်းတွင်းတႃႇလဵင်ႉတွင်ႉၵႂႃႇယူႇဝၼ်းဝၼ်း၊ ဢမ်ႇပၼ်တၢင်းသူၼ်ၸ်ႂ၊
ဢမ်ႇေပႃးဝႆႉၼမ်ႉ ၼၵ်းၼူိဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇေၵႃႈပူိင်ၼုိင်ႈႄလႈ ၽွင်းမူိဝ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇပူိၼ်ႈလႆႈေၵျႃႇမူၼ်ႈတူၼ်ႈ
ၸ်ႂယူႇၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆးႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈႄလႈ လွင်ႈမူၼ်ႈသူိဝ်းၸူိင်ႉၼင်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇပူိၼ်ႈေသ လႆႈယူႇ
ၵႂႃႇမူိၼ်ဝၼ်းၵွၼ်ႇပူၼ်ႉ ၼၼ်ႉၵူၺ်း။
မီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ေၵႃႉဢၼ်ဢမ်ႇမီးတုိဝ်ႉတၢင်းလႆႈၵႂႃႇႄလႇ မူိၼ်လုၵ်ႇဢွၼ်ႇတၢင်ႇေၵႃႉၼၼ်ႉ
လၢတ်ႈႄၼၼ်ႂးဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇဝႃႈ- “မူိဝ်ႈဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ၶႃႈဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇႄလႇလ်ႂ။ ၵွပ်ႈဝႃႈေပႃႈႄမႈ
ဢမ်ႇမီးလူတ်ႉေတၸူဝ်းၵႂႃႇႄလႇ ဢိၵ်ႇၶဝ်ဢမ်ႇတၼ်းႄလႈၶႃႈလႆႈယူႇႁိူၼ်းေသ တူၺ်းပူိၼ်ႈၵႂႃႇၵႂႃႇမႃးမႃး
ၵူၺ်းေဢႃႈ”
လူိၵ်ႈတီႈဝႃႈ မီးၶူးသွၼ်ၸူိဝ်းၵႂႃႇသွၼ်လိၵ်ႈၼ်ႂးၶႅမ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈဢွၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇမၢင်ပုိၼ်ႉတီႈၵႂႃႇႄလႇၼႆေသ
တႃႉေၵႃႈ ၸူိဝ်းပဵၼ်ေပႃႈႄမႈႁႅင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၵွပ်ႈဝႃႈမႆႈၸ်ႂလႆၢလွင်ႈႄလႈ ဢမ်ႇပၼ်လုၵ်ႈလၢင်းၶဝ်ၵႂႃႇၸွမ်းေသ
မီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼ်ႂးပုိၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉတင်းၼမ်ႁၢမ်းၵႂႃႇႄလႇေသ၊ လႆႈႁၼ်ၼႃႈတႃႇဢမ်ႇၵီႇ၊ ဢမ်ႇမီးတၢင်းသူိဝ်း
မူိၼ်တႆးေၵႃႉၶဝ်ၸူိဝ်းလႆႈၵႂႃႇႄလႇလၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈၵႂႃႇႄလႇၼ်ႂးဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢတ်ႈၸိုင်ႈ ၸွမ်းေပႃႈႄမႈ၊ ၶူး ဢမ်ၼၼ် တႆးေၵႃႉ
လၢတ်ႈႄၼဝႃႈ- “မီးတၢင်းသိူဝ်းႄတႉႄတႉေဢႃႈ ၶႃႈၶဝ်ေၵႃႈလႆႈၵႂႃႇႄလႇလဵၼ်ႈမူိၼ်ပူိၼ်ႈယူႇ။ တီႈလဵၼ်ႈတီႈ
လ်ႂ ေၵႃႈလႆႈၶဝ်ႈၾီး လႆႈတၢင်းလဵၼ်ႈႄလႈ ၶဝ်ႈမုၼ်းတင်းၼမ်” ၼႆယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈ: ၶိတ်ႉလႃး |
ပွင်ႈၵႂၢမ်း 
မႆၢဝၼ်း 27.08.2010
