ပွင်ႈၵႂၢမ်း

ၵၢၼ်ႁဵၼ်းဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈဢႃယု တၢင်းႁူႉဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈၸူဝ်ႈပၢၼ်

 ၵၢပ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉပေႃးတေမႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းလွင်ႈပၢႆးပိင်ႇၺႃႇၵူႈမိူင်းမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၸိုင် တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈမီးလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼမ်ၸဵမ်ယိင်းၸဵမ်ၸၢႆး။ ၵူၺ်းၵႃႈသင်ၶိုၼ်းဝၢႆႇမႃး တူၺ်း ပၢႆးပိင်ႇၺႃႇ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းတႆးႁဝ်းၸိုင်ယႃႇႁိပ်ႈၵႂႃႇတႅၵ်ႈၸွမ်းပိူၼ်ႈလၢႆၸိုင်ႈမိူင်းၵွၼ်ႇ လႃႈ၊ တႅၵ်ႈၸွမ်းၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၵူၺ်းၵေႃႈတႆးႁဝ်းသမ်ႉပေႃးၶႂ်ႈတူၵ်းလိုၼ်း ၵႂႃႇမွၵ်ႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 50 % ယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉသင်လႄႈလၢတ်ႈလႆႈၸိူင်ႉၼႆၼႆၸိုင် ၸၢင်ႈမီးၵႂၢမ်းထၢမ်ယူႇ၊ ၵႂၢမ်းတွပ်ႇမၼ်းတႄႉ ယွၼ်ႉ ၶႃႈပဵၼ်ၶူးသွၼ်လိၵ်ႈလႄႈၽူႈပၼ်ပၢင်သွၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈသေလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉႁၼ်ထိုင်ၸွမ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၽွင်းၶႃႈၵႂႃႇလူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ပၼ်ပၢင်သွၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးၶိုၼ်ႈ ပၢင်သွၼ်ဢၼ် လႆႈထူပ်းႁၼ်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ဢမ်ႇမေႃဢၢၼ်ႇ လိၵ်ႈပိူၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇလိၵ်ႈဢင်း ၵိတ်ႉ လိၵ်ႈမၢၼ်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃးမၢင်ၸိူဝ်းလိၵ်ႈတႆးဢၼ်ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵမ်းသိုဝ်ႈ ယင်းဢမ်ႇဢၢၼ်ႇ ဢမ်ႇတႅမ်ႈ လႆႈထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။

ပေႃးတေမႃးတႅၵ်ႈၼိူင်းၵၼ်လွင်ႈပၢႆးပိင်ႇၺႃႇမိူင်းႁဝ်းလႄႈမိူင်းပိူၼ်ႈၸိုင်ယႃႇပေၵႂႃႇတႅၵ်ႈၵႆလႃႈ တႅၵ်ႈၸွမ်းမိူင်းဢၼ်ၸမ်ႁဝ်းမိူၼ်ၼင်ႇမိူင်းထႆးၼႆႉၵူၺ်းၵေႃႈသမ်ႉပေႃးႁၢင်ႇၵၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢပ်ႈ ပၢၼ် ၼိုင်ႈ လႄႈ ပၢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇမိူင်းထႆးၼႆႉၸၼ်ႉငဝ်ႈၵူၺ်းၵေႃႈၶဝ်သမ်ႉ ပေႃးလႆႈယိပ်းတိုဝ်း Computer လႄႈႁဵၼ်း လွင်ႈ IT ယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်တီႈၶဝ်လႆႈႁဵၼ်းပၢႆးပိင်ႇၺႃႇ ၶိုတ်းၵၢပ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ်ႁူႉ ႁၼ်ၵႂၢင်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃးမီးပၢႆးဝူၼ်ႉၶိုၵ်ႉၶမ်ႇသေၸၢင်ႈပွင် သၢင်ႈ website တႃႇပၼ်တၢင်းႁူႉ၊ လၢႆးသၢင်ႈႁိူၼ်းလၢႆး ႁဵတ်းပပ်ႉလႄႈလၢႆလၢႆၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈ ၸႂ်ႉcomputer သေႁဵတ်းၶိုၼ်ႈမႃးတွၼ်ႈတႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးယူႇ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉၶဝ်ၵေႃႈပူၵ်းပွင် ဝၢၼ်ႈမိူင်းၶဝ်ၼင်ႇႁိုဝ်တေၶိုတ်းၸွမ်းမိူင်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 
ၽူႈတႅမ်ႈတေလၢတ်ႈၼႄတူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းဢၼ်ၼိုင်ႈၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇမိူင်းထႆးၼႆႉဢွၵ်ႇဝႅပ်ႇ(Design)ႁိူၼ်း လူၺ်ႈcomputer ဢွၼ်တၢင်းသေၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းသမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းမႃးၵိၼ် ၸၢင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈမၼ်း ႁႂ်ႈ ပေႃးယဝ်ႉပဵၼ်လင်ပဵၼ်လင်။ ဢၼ်ႁဝ်းလႆႈမႃးပဵၼ်းၵူၼ်းၵေႃႉ ၵေႃႇသၢင်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းမႃးၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝႅပ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။
မီးဝၼ်းၼိုင်ႈလႄႉသၢင်ႉတၢင်းတေႃႇသေလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ်ပီႈၼွင်ႉတႆးဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵေႃႇ သၢင်ႈဝႃႈ “ႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ႁဵတ်းႁိူၼ်းယဝ်ႉပဵၼ်လင်ပဵၼ်? ၽူႈႁပ်ႉမဝ်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃႈလဵင်ႉ သထေး ဢဝ်ဝႅပ်ႇမၼ်းမႃးပၼ်တူၺ်းၵေႃႈႁဵတ်းၸွမ်းလႆႈယဝ်ႉၶႃႈ၊ ပေႃးမိူဝ်းမိူင်း သမ်ႉႁဝ်း ဢမ်ႇမေႃ ဢွၵ်ႇဝႅပ်ႇႁင်းၵူၺ်းယွၼ်ႉပိူဝ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈဢမ်ႇမေႃၸႂ်ႉ computer ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇၼေႃႈ” ဝႃႈၼႆ။

ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်ယွၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းထိုင်ၸၼ်ႉသုင်ယဝ်ႉၵေႃႈယင်းပႆႇလႆႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း computer ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယႃႇႁူမ်ႈဝႃႈတေလႆႈႁဵၼ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းဢၼ်ၶိုတ်းၸၼ်ႉပဵင်း ပိူၼ်ႈ ၵွၼ်ႇလႃႈ တေႃႈၼင်ႇပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း မၢင်တီႈမၢင်ဢွင်ႈၼႆႉတိုၼ်းဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉ တၢင်းတႃႇလႆႈႁဵၼ်းလႄႈ မၢင်တီႈမၢင်လႂ်သမ်ႉဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်းပၼ်ၵွပ်ႈၵုမ်ႇသုၵ်ႉယုင်ႈၸွမ်း ၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်း။

ငိူၼ်ႈၼဵၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးပဵၼ်ၼင်ႇၼၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉထိုင်ၸွမ်းမိူဝ်ႈၽူႈတႅမ်ႈ ထၢမ်ၶဝ် မၢင်ၵေႃႉလၢတ်ႈၼႄဝႃႈမိူဝ်ႈၵေႃႉလဵၵ်ႉဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈႁဵၼ်းယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလူဝ်ႇ တူၺ်းၼွင်ႉ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈပေႃႈမႄႈဢမ်ႇမီးငိုၼ်းသူင်ႇပၼ်တႃႇႁဵၼ်း၊ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈတီႈဝၢၼ်ႈ ႁဝ်းဢမ်ႇမီးႁူင်းႁဵၼ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈလႆႈယိၼ်းၵႂၢမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းႁူသေႁူႉႁၼ်ထိုင်ၸွမ်းငဝ်းလၢႆးပိူင်ပဵၼ်ယူႇပီႈၼွင်ႉတႆး ႁဝ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉမၼ်းမိူၼ်ၵွၼ်ႈႁိၼ်လူင်မႃးဢိုတ်းၵပ်ႉၶမ် ဝႆႉၼႂ်းမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်သေယိူၼ်ႉဢမ်ႇ လႆႈလႄႈ ဢဝ်ၼမ်ႉတႃသႂ်ၽူႈတႅမ်ႈၸိုမ်းဢွၵ်ႇမႃးမိူဝ်ႈလႂ်ဢမ်ႇတၼ်းႁူႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈတႅမ်ႈ ၵေႃႈပဵၼ်လုၵ်ႈပေႃႈမႄႈတီႈဢမ်ႇပေႃးမီးငိုၼ်းၼမ်။ ၵူၺ်းၼႃႇပေႃႈမႄႈၶႃႈၼႆႉႁၼ် ပၢႆးပိင်ႇ ၺႃႇ ပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇ ပေႃးလႆႈၵမ်ႉထႅမ်လုၵ်ႈလၢင်းလႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႈမိူၼ်တင်း လႆႈပၼ် ငိုၼ်းၶမ်းလုၵ်ႈလၢင်း သေၵမ်ႉထႅမ်ပၢႆးပိင်ႇၺႃႇႁဝ်းၶႃႈမႃး ပိူဝ်ႈတႃႇလႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း သုင်သုင် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉမိူဝ်ႈၵေႃႉလဵၵ်ႉပေႃႈမႄႈဢွၼ်ယၢင်ႈပႆၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းပၢႆးပိင်ႇၺႃႇ မႃးလႄႈၽူႈတႅမ်ႈ ၵေႃႈၵျိူၵ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈမိူၼ်ၼင်ႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တွင်ႉမႆႈၶဝ်ႈၵူႈၶၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈ ၼၼ်ႉ တႄႉဢမ်ႇပေႃးႁူႉ ၽွၼ်းလီၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵႃႈႁိုဝ်၊ ၵူၺ်းႁူႉဝႃႈႁဵၼ်းယဝ်ႉမီးတၢင်းမူၼ်ႈ သိူဝ်းယွၼ်ႉ ပိူဝ်ႈမီးၵေႃႉၼမ်ၼႆၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၽွင်းလဵၵ်ႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းယူႇၼၼ်ႉ ၵႆႉၵႆႉလႄႇလႆႈယိၼ်း မႄႈဢုပ်ႇၼႄဢူၺ်းၵေႃႉမၼ်းသေလၢတ်ႈဝႃႈ “ႁဝ်းဢမ်ႇမီးဢုၵ်ႉၸႃႇ ငိုၼ်းၶမ်းသင်တွၼ်ႈတႃႇတေပၼ် လုၵ်ႈယိင်းႁဝ်း၊ တီႈႁဝ်းပွင်ပဵၼ်လႆႈၼႆႉတႄႉၶတ်းၸႂ်ၵမ်ႉ ထႅမ်လွင်ႈပၢႆးပိင်ႇၺႃႇၶဝ်ႁႂ်ႈလႆႈ ႁဵၼ်းသုင်မိူၼ်ပိူၼ်ႈ ၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ သမ်ႉထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈမႄႈၵႆႉသင်ႇသွၼ်ဝႃႈလုၵ်ႈယိင်းၶဝ် လူဝ်ႇလႆႈၶတ်းၸႂ်လိၵ်ႈႁႂ်ႈလႆႈႁဵၼ်း သုင်သုင်ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇတုၵ်ႉၶႃႈမိူၼ်မႄႈၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်ဢၼ် ၼိုင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႃႈၶတ်းၸႂ်လိၵ်ႈလိူဝ်ၵဝ်ႇသေဝူၼ်ႉဝႃႈပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈတီႈလူဝ်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈၼႆ သေတင်ႈယိူင်းမၢႆဝႃႈတေဢၢၼ်းႁႂ်ႈလႆႈၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉ ၸွမ်ႁႂ်ႈလႆႈ ၼႆယူႇ။

ၽွင်းတိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်းၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းယူႇၼၼ်ႉဢမ်ႇထၢင်ႇဢမ်ႇထိူမ်သေၵေႃႉပဵၼ်မႄႈလႆႈ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇပႅတ်ႈ။ ဝၢႆးသေ မႄႈလပ်းတႃလိုမ်းမိူင်းၵႂႃႇယဝ်ႉ ၸၼ်ႉၸွမ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉမိူၼ် ႁၢင်ႈၵႆၶႃႈၵႂႃႇတၢၼ်ႇႁိုဝ် ပေႃးဢမ်ႇ ၸၢင်ႈ တႅၵ်ႈၼိူင်းလႆႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလွင်ႈငိုၼ်းတွင်း ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈ လႆႈ ႁႃ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵိၼ်ၸၢင်ႈပၢတ်ႇၶဝ်ႈ၊ ထူၺ်ႈၽၵ်းမီႇ၊ ၶၢႆၽၵ်းယိူဝ်ႈ ၼၢင်းၶဵဝ် လႄႈၶၢႆထီႇ(ၶၢႆႁူၺ်) တႃႇတေလႆႈၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၼႂ်းႁိူၼ်းလႄႈၵႃႈၵမ်ႉထႅမ်ႁူင်းႁဵၼ်းႁႃး ပီႈၼွင်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်မၢင်ဢၼ်ၼၼ်ႉမီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇၶႃႈယွၼ်ႉဢမ်ႇယၢမ်ႈ ႁဵတ်းမႃး။ ၵူၺ်းၼႃႇၽူႈတႅမ်ႈၵေႃႈၶတ်းၸႂ်ယူႇ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶႂ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
 
ယွၼ်ႉလူၺ်ႈၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမ်ႇ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ လႄႈၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈမိူၼ်ၼင်ႇတၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၵႃႈၶိုၼ်ႈသေႁဵတ်းႁႂ်ႈ မီးတၢင်းၽိုတ်ႇၼႂ်းၵၢၼ်ႁႃ လဵင်ႉတွင်ႉထႅင်ႈလႄႈၸင်ႇလႆႈဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း၊ဢွၵ်ႇၽၢတ်ႇယၢၼ်မိူင်း မႃးတင်းမိူင်းထႆး တႃႇႁႃငိုၼ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈတၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းၶႃႈဢၼ်ၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ ၸွမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈမိူၼ်ႁၢင်ႈယိုင်ႈၶႅၼ်း ႁၢင်ႇၵႆၵႂႃႇထႅင်ႈ။
          ၵူၺ်းၵႃႈပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းပိူၼ်ႈသေတႃႉၽူႈတႅမ်ႈၵေႃႈႁႃတိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇတေလႆႈ ႁဵၼ်း ၵူႈမိူဝ်ႈၵူႈတၢင်းယူႇ။ ယွၼ်ႉပႆႇႁၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းတိုဝ်ႉတၢင်းပႆႇပိုတ်ႇပၼ်လႄႈလႆႈၸႂ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်း ႁဵတ်းၵၢၼ် 7 ပီယဝ်ႉၸင်ႇလႆႈတိုဝ်ႉတၢင်းႁဵၼ်းၶိုၼ်းထႅင်ႈတီႈၸုမ်းပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉ ၵတ်ႉၼၢင်းယိင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ Alternative Asean Network on Burma(ALTSEAN Burma) ၼိုင်ႈပၢတ်ႈၼိုင်ႈ ၸူဝ်ႈမူင်း။

ဝၢႆးၼၼ်ႉၽူႈတႅမ်ႈလႆႈၶဝ်ႈႁဵၼ်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးသေလႆႈမီးတိုဝ်ႉ တၢင်း ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈသိုဝ်ႇႁႅင်းၼုမ်ႇလႄႈလႆႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းၾိုၵ်းၼမ်ႉၵတ်ႉတီႈၸုမ်းပူၵ်း ပွင်ၼမ်ႉ ၵတ်ႉၼၢင်းယိင်းထႅင်ႈမိူဝ်ႈပီ 2008။ ၸွမ်းၼင်ႇတီႈလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈသိုဝ်ႇႁႅင်းၼုမ်ႇ ၶႃႈလႆႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းသိုပ်ႇႁဵၼ်းတေႃႇထႅင်ႈ။တွၼ်ႈတႃႇလႆႈတိုဝ်ႉတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးဢူၺ်းၵေႃႉလီ၊ ၸုမ်းတီႈလီၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၵႂၢမ်းတင်ႈၸႂ်တီႈလီၵေႃႈပႃးလႄႈၸင်ႇပဵၼ် မႃးလႆႈ။

တီႈၼႆႈၶႂ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈႁဝ်းမီးၵူၼ်းၸွႆႈထႅမ်တၢၼ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇမီး လွင်ႈတင်ႈၸႂ်ၸိုင်ႁဝ်းတိုၼ်းတေဢမ်ႇၸၢင်ႈထိုင်တီႈယိူင်းမၢႆလႆႈ။ တွၼ်ႈတႃႇတေမႃးထိုင်တီႈ ၼႆႈၼႆႉၶႃႈ လႆႈထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလၢႆလွင်ႈမိူၼ်ၵၼ်မိူၼ်ၼင်ႇငိုၼ်းတွင်း၊ ၶၢဝ်းယၢမ်း၊ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈဢၼ် ၸၢင်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸႂ်တူၵ်း။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၸႂ်တူၵ်းၵေႃႈမီး ဢႃယုယႂ်ႇ ယဝ်ႉယင်းတေ ႁဵၼ်းယူႇႁဵတ်းသင်၊ ႁဵၼ်းယဝ်ႉ တေၵႂႃႇၸႂ်ႉတီႈလႂ်၊ ဢႃယုတၢၼ်ႇ ၼႆႉလီႁႃငိုၼ်းယဝ်ႉ ႁဵတ်းသင်ပႆႇ ႁႃႁဵတ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၼႃႇၶႂ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈပေႃးႁဝ်းၵုမ်ႇဝႃႈၵၼ်ၵူၺ်းႁဝ်းသမ်ႉတေႁဵတ်းႁိုဝ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶိုတ်းပိူၼ်ႈလႆႈယဝ်ႉၶႃႈလႃႇ? ၽူႈတႅမ်ႈဢမ်ႇတၢင်ႇတၢင်းၽိတ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ပိူၼ်ႈလၢတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼင်ႇၵဝ်ႇ ဝူၼ်ႉဝႃႈမၼ်းပဵၼ် တူင်ႇဝူင်းတီႈသိုပ်ႇလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်မႃး၊ ပိူၼ်ႈမႆႈၸႂ်တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းလႄႈ ပိူၼ်ႈလၢတ်ႈၼႄႁဝ်း ၵူၺ်းၼႆသေသိုပ်ႇတင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းၵႂႃႇ ၸွမ်းတၢင်းယိူင်းမၢႆဢၼ်မီးဝႆႉၵူၺ်း၊ ပေႃးတေၵုမ်ႇဝူၼ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းၵႄႇယဝ်ႉဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇႁဵၼ်းယဝ်ႉ ၼႆႁဝ်းတေတူၵ်းလိုၼ်း ပိူၼ်ႈတိၵ်း တိၵ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ပၢႆးဝူၼ်ႉဢၼ်ဝႃႈ “ၵႄႇယဝ်ႉဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇႁဵၼ်းယဝ်ႉ” ၼႆႉ ၼၼ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်း တူၵ်းသုမ်း မႃးၼမ်ၼႃႇ ယဝ်ႉ။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇတူၵ်းသုမ်းၼမ်လိူဝ်ၵဝ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉတေသိုပ်ႇႁဵၼ်းၵႂႃႇတႃႇတေထိုင်ယိူင်းမၢႆၼၼ်ႉ ၵူၺ်း။ လိုၼ်းသုတ်းၶႂ်ႈသင်ႇထိုင်ဝႃႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးဝႃႈဢႃယုၵႄႇ ယဝ်ႉႁဵၼ်း  ဢမ်ႇလႆႈ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶဝ်ႈၸႂ်ဝႃႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈဢႃယုတၢင်းႁူႉဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၸူဝ်ႈပၢၼ် ၼႆသေ ပေႃးမီးတၢင်းၶႆႈၸႂ်ၸိုင် တိုၼ်းတေထိုင်ယိူင်းမၢႆဢမ်ႇႁၢင်ႉ ယုမ်ႇယမ်ပိုင်ႈဢိင် တူဝ်ၵဝ်ႇတႃႉ။