|
Thursday, 04 February 2010 15:53 |
|
တူၼ်ႈမႆႉၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ႄလႈ ပဵၼ်ပူိင်လူင်ဢၼ်ႁဵတ်းႁ်ႂႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉသုိပ်ႇယူႇၵႂႃႇလႆႈလူၺ်ႈ ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ၼၼ်ႉယူႇ။ တူၼ်ႈမႆႉၼုိင်ႈတူၼ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းလႅၵ်ႈပိၼ်ႇလူမ်းၶႃႇပူၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႉသႆၢႇ (Car- bon dioxide) ပဵၼ်လူမ်း ဢွၵ်ႇသီႇၵိျၼ်ႇ (Oxygen) ၵူၺ်းေသဢမ်ႇၵႃး ႁၢၵ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉပႆၢၸွႆႈေႁႉၵင်ႈႄလႈ ၵုမ်းထိင်းၼႃႈလိၼ် ၼင်ႁုိဝ်ၼႃႈလိၼ်ေတဢမ်ႇၵူၼ်ႇ ႄလႈ ၼမ်ႉေတဢမ်ႇထွင်းလႆႈၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
လူိဝ်ေသၼႆႉ တူၼ်ႈမႆႉႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်တူင်ႇဝူင်းၼမ်ႉ ၼင်ႇႁုိဝ်ေပႃးေတလႆႈၼမ်ႉမူတ်းသႆၢတႃႇၵူၼ်း ႄလႈ သတ်းယဝ်ႉ မၼ်းယင်းပဵၼ်တီႈယူႇသဝ်း တူဝ်သတ်းတင်းလႆၢ ႄလႈ မၼ်းပၼ်ယႃႈယႃ ဢိင်ႇတင်းတၢင်းၵိၼ် တႃႇၵူၼ်းႁဝ်း ႄလႈ တူဝ်သတ်းတၢင်းလႆၢ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈတူၼ်ႈမႆႉ လႅၵ်ႈလႆၢႈ ၶႃႇပူၼ်ႇတႆၢႇဢွၵ်ႉသၢႆႇ (Carbon dioxide) ပဵၼ် ဢွၵ်ႇသီႇၵိျၼ်ႇ (Oxygen)
ၼင်ႇႁုိဝ်ေတလႆႈလူမ်းၵတ်းယဵၼ် ႄလႈ လူမ်းမူတ်းသ်ႂ တႃႇၵူၼ်း ႄလႈ တူဝ်သတ်းသုတ်ႇေသ သုိပ်ႇသႆၢၸ်ႂၵႂႃႇ ၼၼ်ႉ တူၼ်ႈမႆႉလုတ်ႇဢဝ် ၶႃႇပူၼ်ႇတႆၢႇဢွၵ်ႉသႆၢႇေသ ၶုိၼ်းပွႆဢွၵ်ႇပဵၼ်လူမ်းယဵၼ်ဢမ်ႇၼၼ်လူမ်းမူတ်း သ်ႂ (Oxygen) ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းႄလႈတူဝ်မီးၸ်ႂတင်းသဵင်ႈလူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပူိင်တႅၵ်ႈမၼ်း တူၼ်ႈမႆႉဢဝ်ဝ်ႂ မၼ်းလုတ်ႇဢဝ်ၽုၼ်ႇ၊ ၵွၼ်းၾႆးတီႈဢၼ်ပူိၼ်ႈၽဝ်ၸုတ်ႇ၊ ၵွၼ်းဢမ်ႇၼၼ် ၶႃႇပူၼ်တႆၢႇဢွၵ်ႉသၢႆႇဢၼ် ဢွၵ်ႇမႃးၸွမ်းလူတ်ႉ ႄလႈ ၶူိင်ႈၸၢၵ်ႈၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း ၸႃႉၵႂႃႇေသ မၼ်းဢဝ်လႅၵ်ႈလႆၢႈပဵၼ်ဢွၵ်ႇသီၵျိၼ်ႇၼႆယူႇ ယဝ်ႉ။
|
မႆၢဝၼ်း 05.03.2010
