|
တႅမ်ႈ - ၶိတ်ႉလႃး
|
|
Wednesday, 10 March 2010 17:18 |
|
ၸုမ်းတႆးလႆၢလႆၢၸုမ်းၸတ်းပၢင်ၵုမ်ေၵႃၵမ်ၵၢၼ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်းပပ်ႉလိၵ်ႈပွၵ်ႈၵမ်း (2) တွၼ်ႈတႃႇပပ်ႉႁဵၼ်းသွၼ် ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းတင်းၼွၵ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း တီႈလႅၼ်လိၼ်ထႆးတီႈၼုိင်ႈ။
ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ၼင်ႇဢၼ်ယၢမ်ႈၸတ်းမႃး၊ ပွၵ်ႈၵမ်းၼုိင်ႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇမူိဝ်ႈလူိၼ်ၵျႌၼ်ႊ ဝၼ်း ထိ 13-14၊ ပွၵ်ႈၼႆႉလႆႈၸတ်းၵႂႃႇမူိဝ်ႈလူိၼ် မတ်ႊၶျ် ဝၼ်းထိ 9 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉယဝ်ႉ။
ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ၼႆႉ ၼၢင်းၸၢမ်တွင်းၶုိၼ်းတၢင်ႇလၢတ်ႈႄၼလွင်ႈ ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼုိင်ႈၼင်ႇဢၼ်လႆႈ တူၵ်းလူင်းၵၼ်မႃး၊ မီးတၢင်းယူိင်းဢၢၼ်းသင်၊ ပုိၼ်းလင်တီႈလႆႈႁဵတ်းပပ်ႉၶိုၼ်ႈမႃး၊ ေၶႃႈတႅပ်းတတ်းပၢင်ၵုမ်၊ တၢင်းယၢပ်ႇၽုိတ်ႇႄလႈ တၢင်းလူဝ်ႇ ၽူႈပိၼ်ႇၽႃသႃ ဢိၵ်ႇတင်း ၽူႈထတ်းလိၵ်ႈ၊ လၵ်းၵၢၼ်ပၵ်းပူိင်ၵဵဝ်ႇ လူၺ်ႈေၶႃႈၸႂ်ႉထႆွႈၵႂၢမ်းပိၼ်ႇၽႃသႃပပ်ႉႁဵၼ်း၊ လၵ်းၵၢၼ်ၶွင်ထႆွႈၵႂၢမ်း ၸဵမ်ၸူိဝ်းၼႆႉ ၵႂႃႇယဝ်ႉ။

ၸႆၢးလၢၼ်တႆး ႄလႈ ၼၢင်းမွၼ်းၵဵင် သပ်းလႅင်းႄၼလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ပိၼ်ႇ ၽႃသႃပပ်ႉႁဵၼ်း ႄလႈ ပၢင် သွၼ်ၶူး။ ၸႆၢးလၢၼ်တႆးသပ်းလႅင်းႄၼဝႃႈ-ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ပပ်ႉလိၵ်ႈတႆးၸူိဝ်းၼႆႉၶုိၼ်ႈမႃးၼႆႉ ၵွပ်ႈဝႃႈၶူး ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တင်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းဢမ်ႇမီးပပ်ႉတႃႇၸ်ႂႉတုိဝ်းၸွမ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းၶဝ် ႄလႈ ပဵၼ်တၢင်းယၢပ်ႇၽုိတ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇၶူးသွၼ်တင်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းႄတႉႄတႉ၊ ၵွပ်ႈၼႆႄလႈၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်တင်ႈၸုမ်း Working Group for Shan Textbooks ေသႁဵတ်းဢွၵ်ႇပပ်ႉမႃး ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းမွၼ်းၵဵင်လၢတ်ႈႄၼလွင်ႈပၢင်သွၼ်ၶူးဝႃႈ- ေပႃးၼႂ်း လိူၼ်ေဢႊၽရိႍဝ်ႊ ၼႆႉေတၸတ်းပၢင် သွၼ်ၶူး တီႈလႆွတႆးလႅင်း ၶူးၵူႈၼႃႈလိၼ်ေၵႃႈေတမႃးၶုိၼ်းႁွတ်ႈၸွမ်း ႄလႈ ပၢင်သွၼ်ၼႆႉေတႁဵတ်းၼ်ႂး ၶၢဝ်းတၢင်း ၼုိင်ႈလူိၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈေသၼၼ်ႉမီးေၶႃႈထၢမ်တွပ်ႇလွင်ႈၶွင်ႈၶမ်ၸႂ်ၵၼ်ေသ မီးေၶႃႈ တႅပ်းတတ်းၵၼ်မႃးလႆၢလွင်ႈယူႇ မူိၼ် ၼင်ႇ - ၼႂ်းထႆွႈၵႂၢမ်းၸႂ်ႉတွၼ်ႈတႃႇ ပိၼ်ႇၽႃသႃပပ်ႉလိၵ်ႈၼႆႉ လုၵ်ႉမႃးတီႈလႂ်ဢဝ်မႃးတီႈလႂ် ၼႆၼၼ်ႉေတ ႁဵတ်းပပ်ႉၵႅမ်မုိဝ်းေသ ပုိၼ်ဢွၵ်ႇတႃႇၵူႈေၵႃႉလႆႈႁူႉ၊ ပပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈဢၼ်တူၵ်းလူင်းဝႆႉမူိဝ်ႈပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်း ၼုိင်ႈ 8 ပပ်ႉၸူိဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉတႃႇ 4 ပပ်ႉ။ ဢၼ်ၵိုတ်းထႅင်ႈတႃႇ 4 ပပ်ႉေၵႃႈေတယဝ်ႉ ၼႂ်းဝႆးဝႆး ၼႆႉယဝ်ႉ ၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၼႆႉလႆႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်တွၼ်ႈတႃႇေတႁဵတ်းပပ်ႉ ဢၼ်လူဝ်ႇၵမ်ႈၼမ်ယူႇ၊ မူိၼ်ၼင်ႇပပ်ႉပႆၢး ၼပ်ႉ၊ ပႆၢးသႆၢႈ၊ ပုိၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၸူိဝ်းၼႆႉၵႂႃႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈလႆႈႁဵတ်းပပ်ႉၸူိဝ်းၼႆႉ မႃးၼႆႉဢိင်ၼူိဝ်တၢင်းယၢပ်ႇၽုိတ်ႇၶူးသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး-ထႆး၊ 5-6 တီႈ ဢမ်ႇမီးပပ်ႉသွၼ်ၵႅမ်မုိဝ်း၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းေၵႃႈဢမ်ႇမီးပပ်ႉႁဵၼ်းတဵမ်ထူၼ်ႈႄလႈ ၼင်ႇႁုိဝ်ေတၸၢင်ႈၸႆွႈၵမ်ႉ ႁႅင်း- ၸွမ်းၼင်ႇၶူးသွၼ်ၶဝ်တုၵ်းယွၼ်းမႃးၼၼ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈၸုိင်ႈတႆး (SSSNY) ၊ ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈၼၢင်းယိင်းတႆး (SWAN)၊ သုိဝ်ႇႁႅင်းၼုမ်ႇ (SYP)၊ ၾႆၢႇၵပ်းသၢၼ် NGO - ၶွင်ႇသီႇဢဝ် ၶုိၼ်းၸုိင်ႈတႆး (RCSS)၊ ဢိၵ်ႇတင်း ၸုမ်းၽူႈတႆွႇႁွၵ်ႈ /မူိင်းလႆွ (Shan Herald) လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁႃၽူႈ ပိၼ်ႇၽႃသႃပပ်ႉႁဵၼ်း ပဵၼ်ၾႆၢႇတႆး ပူိဝ်ႈတႃႇဢဝ်ပဵၼ်ပပ်ႉႁဵၼ်းၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၵႂႃႇ တင်ႈႄတႇၼႂ်းလူိၼ်ၵျႌၼ်ႊ 2009 မႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ယူိင်းဢၢၼ်း တွၼ်ႈတႃႇပပ်ႉၼႆႉ ၼင်ႇႁုိဝ်ေတၸၢင်ႈတမ်းဝၢင်း တတ်းမၵ်းလၵ်းၵၢၼ်ပၵ်းပူိင်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ေၶႃႈ ၸႂ်ႉထႆွႈၵႂၢမ်းပိၼ်ႇၽႃသႃပပ်ႉႁဵၼ်း၊ ဢၼ်ပိၼ်ႇယဝ်ႉၽွင်ႈၼၼ်ႉေၵႃႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵမ်ႉၵႅမ် ပုိၼ်ႈတႃႇပပ်ႉ ႁဵၼ်း ၊ ႁႂ်ႈၶူးသွၼ်ၶဝ်ၸၢင်ႈဢဝ်ၸႂ်ႉတုိဝ်းပဵၼ်ၽွၼ်းလီမူိဝ်းၼႃႈလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
|