ဝွၵ်းသွၼ်ႈၸႂ်

ပွႆႇၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈမိုၼ်ႇပၢႆ လွၵ်းလႅၼ်သၢႆတႃ ၸၢဝ်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူမ်ႇငမ်းတၢင်းႁၢႆႉၸႃႉ လူင်မၼ်း

မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 17/05/2011 ၼႆႉလႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇငၢဝ်း တၢင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇမိူင်း မၢၼ်ႈပွႆႇၵူၼ်း တူၵ်းၶွၵ်ႈ 14,600 မိုၼ်ႇပၢႆၼႆလႄႈၼႂ်းၸႂ်လွမ်ဝူၼ်ႉဝႃႈ ၸွင်ႇပႃးၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈ ၵၢၼ်မိူင်းၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်း ဢူး၊ ၸၢႆးၼုတ်း(ၸၢႆးၺုၼ်ႉလုၺ်ႇ) ၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ်ႈ လႄႈၽူႈ ၼမ်းတႆးလၢႆ လၢႆၸဝ်ႈၶဝ်ယူႇႁိုဝ်ၼႆယူႇ။

ၵွပ်ႈဝႃႈၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ၸၢႆးၼုတ်းလႄႈၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ်ႈဢိၵ်ႇတင်း ၽူႈၼမ်းတႆးလၢႆလၢႆၸဝ်ႈၸိူဝ်းထုၵ်ႇ ၸဝ်ႈဢႃႇ ၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႁႃတၢင်းၽိတ်းသႂ်ႇဝႃႈ ၶိုင်ပွင်ယႃႉၵဝ်း ၸိုင်ႈမိူင်းတႅၵ်ႇယၢႆႈၼႆသေ ဢဝ်တူၵ်းၶွၵ်ႈယဝ်ႉပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ၽူႈၼမ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ပႃႇတီႇတီႇမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး Shan National- ities League for Democracy (SNLD)ၺႃးတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ 93 ပီ၊ ၸၢႆးၼုတ်း ၽူႈၼမ်းၼႂ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၺႃးတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ 85 ပီ၊ ၸွမ်ႁၢၼ် ၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ်ႈ ၸုမ်းတႆးၵိုတ်းသိုၵ်းငမ်းယဵၼ်ၺႃးတၢမ်ႇ ၶွၵ်ႈ 106 ပီ ဢိၵ်ႇတင်းၽူႈၼမ်းတႆးလၢႆလၢႆၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းၺႃးတၢမ်ႇၶွၵ်ႈပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် 75 ပီၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယူႇ။

ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူးၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၼမ်းပႃႇႁူဝ်သိူဝ် တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (SNLD) ဢၼ်ပေႉ လိူၵ်ႈတင်ႈမိူဝ်ႈပီ 1990 ထိၼိုင်ႈၼႂ်း ၸိုင်ႈတႆးပတ်းပိုၼ်ႉလႄႈ ထိသွင်ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈ တင်းမိူင်း ဢၼ်တၢမ်းပႃႇတီႇ တီႇ မူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ National League for Democracy (NLD) ဢၼ်ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ လုၵ်ႈယိင်းၸွမ် သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်း ပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဝႆႉ။ ပေႃးဢဝ်ၸွမ်းပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းတီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၸႅတ်ႈၸၢင်ႇဝႃႈၸိုင် ၶဝ်ၸဝ်ႈမီးသုၼ်ႇတႃႇတေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႉ ပိူင်ႇၽွင်းဝၢၼ်ႈမိူင်းယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈၶဝ်ၸဝ်ႈပေႉလိူၵ်ႈတင်ႈမိူဝ်ႈပီ 1990 ၼႆသေတႃႉ ၵေႃႈ ယွၼ်ႉၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇ ယွမ်း လူင်းတီႈၼင်ႈ မွပ်ႈဢႃႇၼႃႇ (ဢၢမ်းၼၢတ်ႈ) ၸိုင်ႈမိူင်းသေ ပၼ်တင်ႈပၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႃးလႄႈပေႉ ၵေႃႈလႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈပေႉလၢႆလၢႆၵူၺ်း၊ ၶိုၼ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိုပ်ႇယိပ်းၵမ်ဢႃႇၼႃႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၸိုင်ႈမိူင်း မႃးၶၢဝ်းတၢင်း 20 ပီသေၶိုၼ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈ တင်ႈမႂ်ႇထႅင်ႈၼႂ်း လိူၼ် November ဝၼ်းထိ 7 ပီ 2010။

ၽွၼ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်း သုၵျီႇ လႄႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD ၸဝ်ႈၶုၼ် ထုၼ်းဢူးၶဝ်ပေႉမႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ဢမ်ႇယွမ်းမၵ်းမၼ်ႈ ပၼ်သေ ဢဝ်ယဝ်ႉလွၵ်ႇယဝ်ႉလၢႆပႅတ်ႈ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ပႃႇတီႇၶဝ်ၸဝ်ႈၵေႃႈယင်းပၢႆထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်း မၢၼ်ႈ ၼဢၽ ၶဝ်ယႃႉလုလႅဝ်ပႅတ်ႈ ၼႂ်းပီ 2010 ယွၼ်ႉ ဢမ်ႇသိုပ်ႇတၢင်ႇမၢႆၽၢင် ပႃႇတီႇ (Party registration) တႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ပဵၼ် ၽူႈၼမ်း ပၢင်ဢွၼ်ၸတ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လွင်ႈဢၼ်ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD တင်းပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD ၼၢင်း ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ၶဝ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ ၼၼ်ႉယွၼ်ႉဝႃႈၼႂ်းပိူင် ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ဢမ်ႇထွမ်ႇ ၵၢင်ၸႂ်ၽႂ်သေၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ တိုတ်ႉၸၼ် ႁင်းၵူၺ်းယဝ်ႉ တဵၵ်းတဵင်ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႉ ထႅမ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈႁၼ်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွၵ်းပိူင်တႃႇ ၶဝ်ႈ သူႇယၢင်ႈၸူးလၢႆးဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၽွင်းငမ်းလူၺ်ႈ တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ ၵွပ်ႈဝႃႈပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵႂႃႇ မိူဝ်းၼႃႈ ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈထၢမ် ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၵျိူၵ်ႈဢမ်ႇၵျိူၵ်ႈ ၽွမ်ႉဢမ်ႇ ၽွမ်ႉသင်သေတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပေႃးဢဝ်တီႈ ယူႇဝႆႉတႃႇသၢဝ်းႁႃႈ ပိူဝ်ႊသဵၼ်ႊ 25 %  ၵူၺ်းပႆႇပေႃးသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇ ပဵင်းတင်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၸၢဝ်း ၶိူဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်မီးပႃးဝႆႉသင် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2010 ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၼ်ၸတ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ သေတႃႉၵေႃႈဢမ်ႇႁၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈ လၢၵ်ႇလၢႆးသင်၊ မိူၼ်တင်းဢၼ်ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ် မိူင်းၶဝ်ၶၢတ်ႈလၢမ်းဝႃႈ “ၽူႈၼမ်းၸၼ်ႉသုင်သိုၵ်း မၢၼ်ႈၶဝ်တေပုတ်ႈလၢႆႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းသိုၵ်းၶဝ် သေ ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းၵူၼ်းၽၵ်းၵႃႇ ၵူၼ်းႁိူၼ်းၶိုၼ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈ မိူင်းၵူၺ်း” ၼႆၼၼ်ႉ တေႉတေႉယဝ်ႉ။

ၽွင်းၸမ်ဝၼ်းလိူၵ်ႈတင်ႈလိူၼ်သွင်လိူၼ်ၵေႃႈပႃႇတီႇ သၢင်ႇသီႈသိၼ်ႈ ၶဵဝ် Union Solidarity and Development Party (USDP) (ဢၼ်လုၵ်ႉ တီႈ Union Solidarity and Development Association (USDA) ၸုမ်းၶွၼ်ႉတဝ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ မႃး ပဵၼ်ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ယဝ်ႉၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ) ၼၼ်ႉပေႃးၵၢင်လွၵ်းတႃႇဢဝ်လၢႆးပေႉပုၼ်ႈပိူၼ်ႈ ၵူႈလၢႆးလၢႆးယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၸုမ်း USDP ၼႆႉၵေႃႈၽူႈ ၼမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ပုတ်ႈၶူဝ်းသိုၵ်းၼုင်ႈၶူဝ်း ၵူၼ်းမိူင်းမႃးၶဝ်ႈၵူၺ်းလႄႈၶိုၼ်းပဵၼ်ၶဝ်ပဵၼ် တီႇ ပဵၼ်ထႅၼ်ႈမၼ်းလၢႆလၢႆ။ ၽူႈၼမ်းၶဝ်ၵေႃႈၶိုၼ်း ပဵၼ်ၸွမ်သိုၵ်း တဵင်းသဵင်ႇ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႂ်းပၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း မၢၼ်ႈ ၼဢၽ ၶဝ်ၼၼ်ႉၶိုၼ်းမႃးပဵၼ်ၵူၺ်း။

ၽွင်းႁႃသဵင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵေႃႈ ၶဝ်ဢဝ်လွၵ်းလိင်ႉလၢႆးလႅၼ်ၶဝ်လႄႈလၢႆး တဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်ပိူၼ်ႈ ၼၼ်ႉၸႂ်ႉႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တွတ်ႈၶႅပ်းဝႂ်ၵၢင်ၸႂ် ပၼ်ၶဝ်၊ မၢင်တီႈမၢင်ဢွင်ႈယင်းပၢႆတဵင်ၵႂၢမ်းၼၵ်းသႂ်ႇ ပိူၼ်ႈဝႆႉ ဝႃႈပေႃး ဢမ်ႇသႂ်ႇပၼ်ၶဝ် တေမၢပ်ႇတေ မႂ် တေဢမ်ႇပၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းၼႆလူး ၵွၼ်ႇ။ ႁဵတ်းၼႆၵူၺ်းပႆႇပေႃးထိုင်မိူဝ်ႈၸမ်ဝၼ်းလိူၵ်ႈတင်ႈၽွင်းဝၼ်းထိ 5-6/11/10 တင်ႈမႃး ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸုမ်းၶဝ်၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇၶဝ်ၸႂ်ႉ သိတ်ႇ(သုၼ်ႇ)ဢၼ်ဝႃႈ တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်လူင်ႈၼႃႈ လႆႈၼႆၼၼ်ႉ သေ ၵႂႃႇဢဝ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်တီႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႉၶဝ်မႃးၶိတ်ႇသႂ်ႇဢဝ် ႁင်းၵူၺ်းၶဝ် ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ပေႉတၢင်ႇပႃႇတီႇ ယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ၸွမ်း ပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းတီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇဝႃႈၸိုင်လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပႃႇတီႇလႂ် ၸုမ်းလႂ် ၽႂ်ၵေႃႈတၵ်းဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း လႃးလႃး။ တၵ်းလႆႈၼပ်ႉထိုဝ်သိတ်ႇ/သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းသေထိုင်ဝၼ်း လိူၵ်ႈတင်ႈမႃး ၽႂ်ၵေႃႉလႂ် ၵျိူၵ်ႈ လႆႈၸႂ်ပႃႇတီႇလႂ်ၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈမီး သိတ်ႇ/ သုၼ်ႇ လႆႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ပၼ်ၸုမ်းၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇၼၼ်ႉ လႆႈလွတ်ႈလွတ်ႈ လႅဝ်းလႅဝ်း ၽႂ်ဢမ်ႇတဵၵ်းတဵင် ႁၢမ်ႈၽႂ်လႂ်လႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။


ဢိင်ၼိူဝ်လၢႆးလိင်းလွၵ်းလႅၼ်ၶဝ်သေၽိူဝ်ႇထိုင်မိူဝ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၽွၼ်း ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈဢွၵ်ႇမႃးၵေႃႈ ၶိုၼ်းပဵၼ်ၸုမ်းၶဝ် USDP ၼၼ်ႉပေႉ မႃးၵူၺ်း။ ဢၼ်ၶိုၼ်းပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၽႂ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉလႂ်ၶိုၼ်းပဵၼ် ဢူးတဵင်းသဵင်ႇၸွမ်းသိုၵ်းၵေႃႉၵဝ်ႇၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပၢၼ်ၼဢၽ ၼၼ်ႉၶိုၼ်းၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ သွင်ၵေႃႉ ၵေႃႈ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉ လုၵ်ႉတီႈသိုၵ်းမႃးၵမ်းသိုဝ်ႈဢမ်ႇလႆႈ ၽၢၼ်ႇ ၵၢၼ် လိူၵ်ႈတင်ႈမႃး ပဵၼ်ၸွမ်သိုၵ်းလူင် တိၼ်ႇဢွင်ႇမျိၼ်ႉဢူး၊ ထႅင်ႈၵေႃႉ ၼိုင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၸၢႆးမွၵ်ႇ ၶမ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၽၵ်းၵႃႇယူႇ ၵူၺ်းမၼ်းၸဝ်ႈယူႇ ၼႂ်းပႃႇတီႇ သၢင်ႇသီႈ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ယူႇၼႂ်းပႃႇတီႇၸၢဝ်း ၶိူဝ်း။ ယွၼ်ႉၽွင်းတေတႄႇ ပၢင်ၵုမ်သၽႃးၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၸုမ်း ပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် တုၵ်းယွၼ်းတႃႇၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆသေ ၽိူဝ်ႇထိုင်မိူဝ်ႈတေ တွတ်ႈၶႅပ်း ၵၢင်ၸႂ်ၼႂ်းသၽႃး ပိူဝ်ႈတႃႇလိူၵ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၵႅမ်ၸွမ် ၸိုင်ႈၼၼ်ႉၾၢႆႇၸုမ်းပႃႇတီႇ သၢင်ႇသီႈ USDP ၶဝ်လႆႈလိူၵ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၶဝ်ႈၼႂ်းသၢႆမၢႆ တႃႇပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမႃး ၵေႃႉၼိုင်ႈ ယူႇယဝ်ႉ။

ထိုင်မိူဝ်ႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼႂ်းသၽႃးသေႁူႉဝႃႈ လႆႈၸွမ်ၸိုင်ႈၵႅမ်ၸွမ် ၸိုင်ႈတႃႇၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ပႃးၻွၵ်ႊတိူဝ်ႇၸၢႆး မွၵ်ႇၶမ်းပဵၼ်ၵႅမ် ၸွမ်ၸိုင်ႈဢၼ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈမႃး လႄႈမၢင်ၾၢႆႇ ၵေႃႈ ၸူမ်းသိူဝ်း မၢင်ၸုမ်းၵေႃႈၶၢင်းပွင်ႉ ယူႇ။ မၢင်ၸုမ်းယင်းၶၢင်းပွင်ႉဝႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းပွမ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတု လူင်ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸွႆႈၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းတွၼ်ႈတႃႇၸၢဝ်း ၶိူဝ်းလႆႈၼႆယူႇ။ ယွၼ်ႉဝႃႈမၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးသေတႃႉ သမ်ႉယူႇၼႂ်းပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယူႇပိူင်ႈလင်ၵုမ်းၵမ် ယိပ်းၸိူၵ်ႈ၊ ယွၼ်ႉမၼ်းၸဝ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၽွင်းတႅၼ်း ၼႂ်းပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူၼ်ႈတႄႉမီး ၽႅၼ်သွၼ်ႉၽႅၼ် သိုပ်ႇလႅၼ်တေႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်းမႃးယူႇပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်။


ဝၢႆးဢူးတဵင်းသဵင်ႇၶွတ်ႇၽွတ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေမွၵ်ႇလၢတ်ႈပူင်ၵႂၢမ်း မိူဝ်ႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်းၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 30/03/ 2011 ဝႃႈ “တေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ တေပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း လူၺ်ႈတီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ မုၼ်းႁိူင်းလႄႈ ၽဵဝ်ႈ မူၺ်ႉလွင်ႈၵိၼ် သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ” ၼႆယဝ်ႉၵေႃႈ မၢင်ပႃႇတီႇ မၢင်ၸုမ်းတႄႉလွမ်ၸူမ်းၸွမ်းဝႃႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးတဵင်းသဵင်ႇ တေႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈလႄႈႁဵတ်းၼႄၼမ်ႉ ၼႄတူဝ်ယူႇၼႆယဝ်ႉ။ တေႃႈၼင်ႇၸုမ်းၵိုတ်းသိုၵ်းၸုမ်းယႂ်ႇလူင် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ United Wa State Army (UWSA) ၵေႃႈယင်းႁူမ် ၸူမ်း ၸွမ်းၶေႃႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈဢူးတဵင်းသဵင်ႇလႄႈ မုင်ႈမွင်းပႂ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်း ၸွမ်းလူင်ပွင် ၸိုင်ႈမႂ်ႇဢၼ် ဢူးတဵင်းသဵင်ႇဢွၼ် ႁူဝ်ယူႇ။


ဝၢႆးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးလိူၼ်ယဝ်ႉလိူၼ် လိူၼ်ပၢႆလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းၵၢၼ်မိူင်း ဢမ်ႇႁၼ်ပႅၵ်ႇ ပိူင်ႈသင်ၶႂ်ႈမိူၼ်ပၵ်း ၵဝ်ႇပိူင်ၵဝ်ႇၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈဝႃႈပိူဝ်ႈတႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၼ်တင်းၵၢၼ်မိူင်းဢဝ်ၵၢၼ် သိုၵ်းၵႄႈလိတ်ႈဢမ်ႇလႆႈလႄႈၼင်ႇႁိုဝ် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈ မိူင်းၵတ်းယဵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ မၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇၵၢၼ် မိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၶဝ် 5 ၸုမ်းၸိူဝ်း ပဵၼ် ပႃႇတီႇ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ Shan Nationalities Democratic Party (SNDP), ပႃႇတီႇတီႊမူဝ်ႊ ၶရေႊသီႊ ၽႅၼ်ႇလိၼ်မွၼ်း all Mon Region Decomcracy Party (AMRDP),ပႃႇတီႇ မႂ်ႇသုင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ရၶႅင်ႇ Rakhine Nationalities Development Party (RNDP), ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၶျၢင်း Chin Progressive Party (CPP) ပႃႇတီႇယၢင်း Pwo-Sgaw Democratic Party, Karen party ၸိူဝ်းၼႆႉၸင်ႇ ၸတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ်တီႈငဝ်ႈ ငုၼ်းလုမ်းပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ SNDP ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈမိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 26-27. April ,2011 သေ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးတဵင်းသဵင်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလွင်ႈ ပူတ်းဝၢင်းပွႆႇၽႃႈ (Amnesty International) ပွႆႇၵူၼ်းတူၵ်း ၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း တင်းမူတ်း၊ ၵိုတ်းသိုၵ်း ႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸွမ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတင်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ လႄႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ် မိူင်းယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၽွင်းလဵဝ်ၵၼ် ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းၵေႃႈႁူမ်ႈၵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းမိုၼ်ႇပၢႆသူင်ႇၸူးၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးတဵင်းသဵင်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇပွႆႇပၼ်ၵူၼ်း တူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တၢင်းၵၢၼ်မိူင်းယူႇ။ မိူဝ်ႈၼႂ်း ပၢင်ၵုမ်သၽႃး ဢၼ်ၸတ်းတီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇၵေႃႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် ယၢမ်ႈတုၵ်းယွၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇၵိုတ်းသိုၵ်းငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းယူႇ၊ ၵူၺ်းမိူဝ်ႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉယွၼ်ႉဢမ်ႇပေႉသဵင်ၸုမ်းပႃႇတီႇ သၢင်ႇသီႈ တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်လႄႈဢမ်ႇၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးၸွမ်းၼင်ႇ ယိူင်းဢၢၼ်း။


ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၼင်ႇဢၼ်ၵူႈၽၢႆႇလၢႆတၢင်းတုၵ်းယွၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်း(လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ) တိုၼ်းမီးၽႅၼ်သွၼ်ႉ ၽႅၼ်သေလွၵ်ႇလႅၼ် ၽၢမ်းတႃၸၢဝ်းလုမ်ႈၾႃႉမႃးယူႇပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ဝီႊၸေႊ ၼမ်ႊပီႊယႃႊ ၽူႈတႅၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ UN special envoy Vijay Nambiar မိူဝ်းလႄႇမိူင်းမၢၼ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 11-13/5/2011 သေတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပွႆႇ ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈ ၵၢၼ်မိူင်း တင်းမူတ်း ဢိၵ်ႇတင်းႁူပ်ႉထူပ်းတင်းၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသု ၵျီႇ လႄႈၸုမ်းပႃႇၵၢၼ်မိူင်း တင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၶဝ်ယဝ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းထိ 17/5/2011 ၼႆႉၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးတဵင်းသဵင်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပွႆႇၵူၼ်း တူၵ်းၶွၵ်ႈ 14,600 ၵေႃႉလႄႈလူတ်း ယွမ်းတၢမ်ႇၶွၵ်ႈတႃႇၵူၼ်းတူၵ်း ၶွၵ်ႈ ဢိၵ်ႇတင်းၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၼိုင်ႈပီ (ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇ ပွႆႇဢွၵ်ႇ၊ ၵူၺ်းဢမ်ႇပႃး ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ၸၢႆးၼုတ်းၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ်ႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈ) ၼႃႈၸူဝ်ႊသဵပ်ႊ ယုၼ်ႊ ၽူႈမီးၸၼ်ႉသုင်ၵႅမ် ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ႁွင်ႈၵၢၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ဢေးသျိူဝ်ႊ ဝၼ်းဢွၵ်ႇလႄႈ ၽေးသီႊၾိၵ်ႊသ် မိူင်းဢမေႊရိၵၢၼ်ႊ (Joseph Yun, the deputy US assistant secretary for East Asia and Pacific Affairs Bureau) တေမိူဝ်း လႄႇ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႂ်းဝၼ်းပုတ်ႉ ဝၼ်းထိ 18 21/ 5/2011 ထႅင်ႈယူႇ ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း တေႃႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၵိုတ်း သိုၵ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ပွတ်းႁွင်ႇယူႇလႄႈ ယင်းပႆႇႁၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈတေသၢင်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ်။


ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၸုမ်းၽၢႆႇလူလွမ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းပူတ်း ဝၢင်းပွႆႇၽႃႈၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း Amnesty International (AI) ၵေႃႈလၢတ်ႈ ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၶဝ်ဝႃႈ “ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈလူတ်းယွမ်း ပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ ဢိၵ်ႇတင်းၵူၼ်း တူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉငိၼ်းလီ ႁပ်ႉတွၼ်ႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈလွင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉပႆႇပဵင်းပေႃး။ ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်းမိူင်း မၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်းတင်း မူတ်းၵွၼ်ႇ” ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈတေႃႊမၢတ်ႊ ၶိၼ်ႊတႃႊၼႃႊၽူႈတႅၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၽၢႆႇသုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၵပ်းသၢၼ် လွင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ “လွင်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပူတ်းဝၢင်း ပွႆႇၽႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးတဵင်းသဵင်ႇၼၼ်ႉ ပႆႇမီးလွင်ႈ ပဵင်းပေႃးႁၢၼ်ႉၸႂ်လႄႈ ပဵၼ်တီႈလီသဵင်ႈၸႂ်ၸွမ်း တေႉတေႉ” ၼႆယူႇယဝ်ႉ။

ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ပိူဝ်ႈတႃႇလဵၼ်ႈလၢႆးလိင်ႉလႅၼ် (လၢႆးတူတ်းႁႂ်ႈမႃၸႂ်လီ)သေပဵၼ်ၽွၼ်းလီ တႃႇတူဝ်မၼ်းယူႇလွတ်ႈၵႂႃႇ ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ၼၼ်ႉပေႃးထိုင်မိူဝ်ႈလၢႆၾၢႆႇလၢႆပႃႈမိပ်ႇငႅၼ်းၵမ်ၵိၼ်း မၼ်းမႃးမၼ်းၵႆႉ ပွႆႇ ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈတၢင်းလၢႆ လဵၼ်ႈလၢႆးလိင်းလွၵ်းလႅၼ်သၢႆတႃတေႃႇ ၸၢဝ်းလုမ်ႈၾႃႉ ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႇငမ်း တၢင်းႁၢႆႉၸႃႉမိူၵ်ႈမႂ်ႈလူင်မၼ်း ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၵမ်း သေႁဵတ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈလူတ်းယွၼ်ႇယွမ်း တေႃႇမၼ်းလႄႈ လိုမ်း ပႅတ်ႈမႃးၸိူင်ႉၼႆတႃႇသေႇယဝ်ႉ။

ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းယုင်ႈယၢင်ႈ ဢမ်ႇၵတ်းယဵၼ် ၼိမ်သဝ်းလႆႈ သေပွၵ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈပဵၼ်မၼ် (လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸဝ်ႈ ဢႃႇၼႃႇမၢၼ်ႈ) ၵေႃႉသၢင်ႈႁဵတ်းပဵၼ်ၵူၺ်းသမ်ႉ ဢဝ် တၢင်းၽိတ်းလူင်မၼ်းၼၼ်ႉ ယိုၼ်ႈပၼ်ထိုမ်ႈပၼ် ၸုမ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းၼႆႉ ၼႄးဝႃႈတိုၵ်ႉမီးပၼ်ႁႃ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇ ပႆႇၸၢင်ႈသၢင်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်း ယဵၼ်ဝႃႈၼႆ။

ပဵၼ်လၢႆးမၼ်းလဵၼ်ႈလွၵ်း တႃႇဢူမ်ဢိုၼ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်းႁႂ်ႈႁၢႆမူတ်း သေ ႁႂ်ႈမီးၶိူဝ်းၶဝ်ၶိူဝ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်း လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း တႆးတၵ်းဢမ်ႇလႆႈမဝ်မၢင်လူင်လိုမ်း။ ဢၼ်ဢဝ်သိုၵ်း သိူဝ်တိုၵ်းမႃးၼၼ်ႉတႆးဢမ်ႇတွၼ်ႉတူၵ်း သုမ်းတေႃႇ ၽႂ်ငၢႆႈငၢႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈပေႃးပိူၼ်ႈလဵၼ်ႈလၢႆးလိင်းပရိယေႇၵၢၼ်မိူင်းမႃး တႄႉယၢမ်ႈတူၵ်းလွၵ်း ၶဝ်ႈလုၵ်းပိူၼ်ႈတႃႇသေႇ။

တီႈတေႉမၼ်း သင်ဝႃႈၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇမၢၼ်ႈၶဝ်မီးၸႂ်လီၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈ ၶၢဝ်သႂ် သိုဝ်ႈယူဝ်းလႄႈ ႁဵတ်းၸွမ်း ၶေႃႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇ ပၢင်လူင် 1947 မႃးၸိုင်တႃႇႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ၵဝ်း မီးသိုၵ်းၵၢင်မိူင်း ၶိုၼ်ႈမႃး ၼႆႉတိုၼ်းဢမ်ႇမီးဝၼ်းမၼ်း။ သင် ဝႃႈမၼ်းမီးၸႂ်လီၸႂ်ၵႂၢင်ႈၶႂ်ႈႁူမ်ႈႁဝ်း ယူႇသဝ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ မီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းလွတ်ႈလႅဝ်းလႄႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼိမ် သဝ်းမၢၵ်ႈမီး လီပဵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၶိုတ်းၵၢပ်ႈမိူၼ်ပိူၼ်ႈတေႉယူႇၸိုင်တႃႇမၼ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈၼႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇမီးသင်။ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းႁဵတ်း ၵၢၼ်မိူင်းလႄႈၸိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸုမ်းလႂ်သေဢမ်ႇ ဝႃႈ ၽွမ်ႉတူဝ်ႈ တၼ်းတႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းလႄႈ ၶိုၼ်းမႄးလီၵၼ်ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ တင်ႈၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ၸႅတ်ႈ ၸၢင်ႇယူႇ တႃႇသေႇ ၵူႈၸုမ်းၸုမ်းယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းမၼ်းဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးၸႂ်လီၸႂ်ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈ ၶၢဝ်သႂ်ယိုၼ်ႈမိုဝ်းႁႃ တၢင်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ် ႁႃၵၢၼ်မိူင်းလႄႈမၼ်းဢမ်ႇတွၼ်ႉဝူၼ်ႉတႃႇ ဢုပ်ႇ ဢူဝ်းလွင်ႈလီၵၼ် သေပွၵ်ႈ။

ၶိုၼ်းပၵ်းတႃလူလွမ်ဝူၼ်ႉတူၺ်းၸွမ်းၸုမ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်း ၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း ဢၼ်တူင်ႉၼိုင် ႁဵတ်းၵၢၼ်ပုၼ်ႈၸိူဝ်ႉ ပုၼ်ႈၶိူဝ်းယူႇၸိူဝ်း ၼၼ်ႉၽွင်ႈလူး ၶဝ်ၸဝ်ႈပႃႈထိုင်ၵႃႈလႂ် ၸၼ်ႉလႂ် ၼႂ်းငဝ်းလၢႆး လႂ်ယဝ်ႉၽွင်ႈ။ သင်ဝႃႈထိုင်ၼႂ်းငဝ်း လၢႆးဢၼ်ပီႈၼွင်ႉမုၵ်ႉၽုင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း ဢၼ်လႆႈႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း ႁႆႇၵွင်ႁႆႇမွင်းပႂ်ႉႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႈၼွင်ႉ ဝၢၼ်ႈတႂ်ႈမိူင်းၼိူဝ် ၸူမ်းသူင်တူင်ႉတၵ်ႉ ၵၼ်လူၺ်ႈၾိင်ႈႁဝ်း ထုင်းႁဝ်း ၵႂၢမ်းႁဝ်း လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းမီးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တႆးဢၼ် ပူၵ်းပွင်ၽဝ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်ၵတ်းယဵၼ် ႁိၼ်ႉၼွၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉၸိုင်ဝူၼ်ႉတူၺ်း ၽၢင်ႁၢင်ႈမၼ်းၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉတေႉတေႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈသင်ဝႃႈ ထိုင်ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးဢၼ်လႆႈၵွမ်း ၼွမ်းယွင်ႈပိူၼ်ႈ တႃႇႁႂ်ႈလႆႈယူႇငၢႆႈ သဝ်းလူမ်ၸႂ် ဢမ်ႇၼၼ်ယူႇၼႂ်းတၢင်းမွင်းၵေႃႉၸႂ်လီ သိုဝ်ႈသႂ်ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ မွင်းမၢင်ႇႁႂ်ႈ ထိုင်ဝၼ်းပိူၼ်ႈ မီးၸႂ်လီၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈ မွင်းထိုင်ဝၼ်းပိူၼ်ႈယိုၼ်ႈမႅင်ႇ လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းတင်းသုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ် ၵူၺ်းသင်ပိူၼ်ႈ လိူမ်ႈၵိူမ်ႈလဵၼ်ႈ လၢႆးၵႆႇယဵၼ် ႁဵၼ်ဢမ်ႇၼွၼ်း လီမႆႈၸႂ်လူင်လၢင် ယုပ်းၽၢၼ်ႈၸွမ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းလူင်ႁဝ်းဢၼ် ယၢမ်ႈႁိူဝ်ႈႁိူင်းမႃး ၼၼ်ႉတေႉတေႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် "တိုၼ်ႇတူဝ်တႃႉတႆး တူင်ႉတိုၼ်ႇတွပ်ႇတႅၼ်းတမ်တႅင်း တိုၵ်းတေႃးတႃႉ တွၼ်ႈတႃႇတႆး တၵ်းတင်ႈတီႈတႆးတိူဝ်းတွၼ်း" …..